Op de eerste vrijdag in het nieuwe jaar stond hij er weer fantastisch bij. En uiteraard in de steigers. De Eusebiuskerk in Arnhem. Hier op de foto gezet vanaf het nog lege Paradijs, inmiddels zijn daar de eerste huizen uit de grond gerezen.

DSCN6843

De bouw van de Eusebiuskerk begon in 1452. In De schatten van Sint Walburgis schreef ik al over de aanloop. Om een lang verhaal kort te maken werd de ‘grote Eusebius’ na de beeldenstorm in 1578 / 1579 een protestantse kerk, de Walburgiskerk en de zich aan het Nieuwe Plein bevindende ‘kleine Eusebius’ bleven katholieke plaatsen van ontmoeting. In 1990 werd de ‘kleine Eusebius’ gesloopt, het daar aanwezige Bevrijdingsraam werd geplaatst in de grote kerk. Glazenier Joop Janssen maakte het raam, dat de verwoesting van Jeruzalem voorstelt. Rechts bovenin staat de tekst ‘Hier zal geen steen op de andere blijven – Matth. 24-2’. Het raam is een monument ter nagedachtenis aan de tijdens de slag om Arnhem omgekomen burgers en herinnert aan de verwoeste stad. De restauratie werd verzorgd door Bas Beckers.

DSCN6968

In de er tegenover liggende zijbeuk hangt een ander indrukwekkend kunstwerk. Een schepping van Simona Vergani: ‘Parachutisten op weg naar Arnhem .. ter herinnering aan de operatie Market Garden’.

DSCN6970

In de kerk zelf bevinden zich ook een aantal fraaie objecten. Zoals het graf van Karel van Egmond, de grootse en elegante hanglampen en ‘het kistje’. In het dagelijks leven is de Eusebius niet meer in gebruik voor de eredienst, wel vinden er met regelmaat tentoonstellingen, concerten, bijeenkomsten en beurzen plaats. Op de zaterdagochtend dat ik er was, was de sing-along ‘Frozen’ bezig. Ik kon dus geen foto’s maken van de genoemde zaken maar de liefhebber weet zijn weg te vinden.

Herstel en vernieuwing

De restauratie van de Eusebius, het blijft een continuing story. Punt was en is dat een gebruikte steensoort niet voldoet. Het onregelmatig gestructureerde tufsteen brokkelt af en kwam in een enkel geval al naar beneden. In een werkruimte bij de ingang staan diverse beelden te wachten. Een eigentijdse beeldhouwer is er bezig ze opnieuw te maken in muschelkalk, een betere en meer duurzame steensoort. Ik sprak met de vakman en luisterde naar zijn uitleg. Eerst worden ontbrekende delen opgevuld met klei. Daarna is het de truc middels een meetinstrument de diverse afstanden gelijk te zetten. Als dit is gelukt doet een kleine ‘drilbeitel’ het eigenlijke werk. In ongeveer tien dagen is er dan een vrij exacte kopie gemaakt.

DSCN6961

Overigens zijn de te kopiëren beelden niet eeuwen oud maar stammen ze uit 1947. Een leuk instinkertje!

Naar boven

Kon ik niet de kerk in, wat wel lukte was het nemen van de panoramalift. Terwijl je naar boven zoeft zie je onderweg de klokken en het carillon. Eenmaal boven kom je aan in een kleine ruimte op 73 meter hoogte, de Belvedere. Door een houten deur kun je vervolgens nog een stukje hoger en kijk je magistraal weg: van Nijmegen en Duitsland tot aan de stuwwallen richting het westen en het Sonsbeekpark.

Op de terugweg stappen we op de tweede en derde verdieping uit voor de expositie ‘De slag om Arnhem’. Hieronder een blik op de openingsfoto, goed te zien is dat er van de Eusebius na de verwoesting in 1944 niet veel meer overbleef. De expositie vertoont het verhaal van de slag in hoofdlijnen en voegt er interessant beeldmateriaal aan toe.

DSCN6933

De Eusebiuskerk is dagelijks toegankelijk en blijft het Arnhemse centrum domineren. Boven de ingang staat een aansprekend gedicht. Zo uit mijn hoofd bevat het de flarden rechtop en fierin ere hersteld .. en verder kom ik niet. Het gedicht zal weer te zien zijn als de restauratie voltooid is. Voorzien is dat in 2019.

Bronnen: Wikipedia, http://www.eusebius.nl, teksten en gesprekken ter plaatse.