DSCN4419

Marlene Dumas. Geboren in Zuid-Afrika, woonachtig in Amsterdam en voor mij de ontdekking van 2014. Begin september zag ik werk van haar hangen in Museum Arnhem. In diezelfde week zag ik haar zelf in College Tour van Twan Huys. En werd ook de tentoonstelling van haar verzameld werk in het Stedelijk Museum Amsterdam geopend. Twee dagen voor de afloop ging ik kijken. En had een indrukwekkende middag.

DSCN4397

Dumas heeft een bijzondere werkwijze. Ze heeft een zeer uitgebreid archief met allerlei ‘images’. Foto’s en plaatjes zoals die dagelijks in de media verschijnen of die door haar zelf zijn gemaakt. Samen met een verhaal of een verrassende invalshoek maakt ze daar dan weer schilderijen van. Haar steeds terugkerende vraag is: zien we wat we zien? Of is dat we zien wat de media ervan maken?

Voorbeelden van haar werk zijn het portret van Naomi Campbell en diverse schilderijen die haar dochter als onderwerp hebben. Wat mij aanspreekt in haar werk is haar onderwerpkeuze (soms gewaagd) en haar stijl: krachtig, compleet, eenvoudig en raak.

Screenshot%202014-04-14%2016.25.13

Naomi, 1995

Screenshot%202014-04-14%2016.25.51

Helena’s dream, 2008

In 2008 maakte zij een schilderij van Marilyn Monroe, gefotografeerd bij haar autopsie (‘Dead Marilyn’). En daardoor meteen ontdaan van alle glamour van daarvoor. Wat zien we nu dan eigenlijk?

Diezelfde verwarring paste ze ook toe op Mohamed B.. Lang en door velen gezien als één van de meest gehate personen van Nederland. Maar had hij misschien net zo goed naast je kunnen wonen? Je buurman kunnen zijn? Met die gedachte maakte zij in 2005 een schilderij over hem (‘The neighbour’).

In de tentoonstelling ook ruime aandacht voor de wordingsgeschiedenis van de kunst van Dumas. Er draait een permanente en persoonlijke film en er zijn schetsen, voorontwerpen en delen van haar archief beschikbaar. Een goede aanvulling op wat ik al wist en op alles wat er hangt.

DSCN4431

DSCN4430

Dit bericht verschijnt op de laatste dag van de tentoonstelling. De hele collectie van Dumas is in Nederland zo snel niet meer bij elkaar te zien. Wel lukt dat nog in het buitenland, de tentoonstelling gaat door naar Londen (Tate Modern / 5 febr – 10 mei) en Basel (Fondation Beyeler / 30 mei – 13 sept). Daarna kunnen voor de losse werken reisjes gemaakt worden naar Nederlandse musea en plekken all over the world, waaronder MoMA in New York en Iziko South African National Gallery in Kaapstad. En als dat even niet lukt, er is altijd nog het boek. The image as burden!

Screenshot%202014-04-14%2016.24.11

The wall, 2009

Bronnen: een recensie over de tentoonstelling in de Volkskrant van 6 september 2014, het boekje ‘Johannes Vermeerprijs 2012 – Marlene Dumas’ en de websites http://www.marlenedumas.nl en http://www.stedelijk.nl. Van deze laatste nam ik drie afbeeldingen over, vier andere ‘images’ zijn van eigen makelij. Bovenaan zien we ‘Skull (of a woman)’ uit 2005, op de derde foto zien we ‘Models’ uit 1994.